MAP-it

Mapping Report

PWO - Vroeginterventie bij riskant en problematisch internetgebruik (in Dutch) by selinaschepers

Used kit:

Project: 'Vroeginterventie bij riskant en problematisch internetgebruik' (PWO)
Organisation: Social Spaces | CUO en departement Sociaal Agogisch Werk (KHLim)
Moderator: Jenny Stieglitz (Social Spaces) en Huub Boonen (SAW)
Date: 11/06/2014

Binnen het PWO 'Vroeginterventie bij riskant en problematisch internetgebruik' focussen de onderzoeksgroep Social Spaces | CUO en het departement voor Sociaal Agogisch Werk van de Katholieke Hogeschool Limburg zich op de ontwikkeling van methoden en strategieën voor vroeginterventie bij problematisch internetgedrag van jongeren. Lopend onderzoek en de maatschappelijke trend tot intenser internetgebruik voorspellen immers een toenemende vraag naar ondersteuning bij het risico op internetverslaving. Wanneer preventieve initiatieven niet meer afdoende zijn en gespecialiseerde hulpverlening nog niet geïndiceerd is, kan vroeginterventie bij jongeren met het risico op verslaving een bruikbare hulpverleningsvorm betekenen. Momenteel is de implementatie van dergelijke vroeginterventie bij problematisch internetgedrag beperkt en bestaan er derhalve ook nog weinig methodologisch onderbouwde acties voor.

Voor de ontwikkeling van vroeginterventiemethoden en –strategieën wordt ingezet op participatief onderzoek. Dit wil zeggen dat de uiteindelijke doelgroep van de tool betrokken wordt bij het voorafgaande onderzoeks- en designproces voor de tool. De doelgroep strekt van jongeren die (nog) geen probleem zien in hun internetgebruik over bezorgde ouders tot hulpverleners. Om hun perspectieven omtrent problematisch internetgebruik in kaart te brengen wordt de MAP-it methodiek herzien en ingezet. Een bijkomend doel van dit PWO ligt in het open source karakter van MAP-it: door haar samenwerking met SAW probeert Social Spaces haar ervaringen met de methodiek over te brengen naar onderzoekers uit een ander werkveld, in dit geval dat van de sociaal werkers.

In een eerste participatieve sessie binnen dit PWO, die plaatsvond op 11 juni 2014, werden een elftal hulpverleners betrokken. Enerzijds krijgen zij vragen van ouders en jongeren omtrent de problematiek maar anderzijds voelen ze zelf ook een leemte aan tussen algemene preventie en gespecialiseerde hulpverlening. Omdat het noodzakelijk is te weten waar vroeginterventie gesitueerd dient te worden vooraleer we een vroeginterventietool kunnen ontwikkelen, werd bij de hulpverleners gepolst naar hun visie omtrent vroeginterventie. Ook de doelgroep die bereikt moet worden werd geschetst, evenals bestaande vroeginterventiemethoden. In een laatste fase van de mapping sessie werd gebrainstormd over andere of betere methoden om onze vroeginterventiedoelen te bereiken.

De inzet van de MAP-it methodiek om tot antwoorden op deze vragen te komen, werd door de hulpverleners goed onthaald. Enkelen vonden het een verademing om op een dergelijke open, bijna speelse manier van gedachten te wisselen met elkaar. Het resultaat is dat iedereen goed meewerkte en veel interessante ideeën besproken werden. Toch was er een kleine discrepantie tussen onze visie en die van de hulpverleners omtrent het uiteindelijke doel van dit onderzoek. Gezien de hulpverleners uit hun eigen ervaringen en noden spraken lag een grote nadruk op het gebrek aan vroeginterventiestrategieën binnen de gespecialiseerde hulpverlening. Het voornaamste doel binnen dit PWO is echter rechtstreeks de gamers en hun ouders te bereiken, nog voor zij zich tot de hulpverlening wenden.

Concluderend nemen we uit deze mapping sessie de volgende belangrijke inzichten en vragen zeker mee:

- ouders zijn een zeer belangrijke doelgroep van onze vroeginterventietool en zij moeten op tijd bereikt worden, zeker de ouders die op dit moment niet goed bereikt worden via preventie. Contactherstel tussen ouders en kind en het bespreekbaar maken van het probleem is een belangrijke eerste stap bij vroeginterventie. Ouders, hoe bereiken we jullie?

- de tool moet bij gamers zorgen voor bewustwording en attitudeverandering. Maar om gamers tijdig te bereiken is een opvoedkundige tool alleen niet genoeg, de tool moet in hun leefwereld aanspreken. Gamers, hoe bereiken we jullie?

- bovendien blijkt zowel uit de literatuurstudie als uit de MAP-it sessie dat jongeren met autisme vatbaarder zijn voor problematisch gamegedrag. Binnen vroeginterventie zou dus zeker auti-vriendelijk materiaal voorzien moeten zijn.

- voor hulpverleners kan de tool een ondersteuning bieden bij een aanmelding (eventueel voor een andere problematiek), maar in eerste instantie willen we directe betrokkenen bereiken nog voor ze de stap tot de hulpverlening zetten.

- gezien gamen in eerste instantie iets positief is en de gedragsveranderingen/problemen slechts geleidelijk zichtbaar worden, is de lijn tussen preventie en vroeginterventie soms vaag. We hebben preventie nodig om ons aanbod te doen slagen.

- een belangrijke functie van de tool moet het bijstaan in de vroegdetectie zijn. De tool moet de omgeving van een gamer leren om signalen van overmatig/problematisch gamen te herkennen

- psycho-educatie rond gamen is een belangrijke uitdaging waar de tool een antwoord op moet bieden, zowel voor gamers, hun ouders, hun omgeving en de hulpverleners. Maar wat moet dit inhouden?

- een enthousiast onthaald idee is het implementeren van de tool in de online community. We bereiken zo de gamers waar ze het meest zitten. Ook voor ouders zijn fora en sociale media een laagdrempelige poort tot informatie.

 De resultaten van de MAP-it mapping sessie werden samengevat in de volgende samenvattingskaart:

* Verslag door Jenny Stieglitz